IE 444 | Ders Tanıtım Bilgileri

Dersin Adı
Mühendislik ve Bilişim Etiği
Kodu
Yarıyıl
Teori
(saat/hafta)
Uygulama/Lab
(saat/hafta)
Yerel Kredi
AKTS
IE 444
Güz/Bahar
3
0
3
4

Ön Koşul(lar)
Yok
Dersin Dili
İngilizce
Dersin Türü
Seçmeli
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Koordinatörü
Öğretim Eleman(lar)ı
Yardımcı(lar)ı -
Dersin Amacı Teknolojinin toplumsal değişim / dönüşüm üzerindeki nedensel rolünü vurgulayarak bilişim teknolojilerinin birey ve toplum üzerindeki olumlu olumsuz etkileri ve bilişim toplumunun etik sorunları hakkında farkındalık yaratmak, sorunlara çözüm geliştirirken durumu doğru tespit edip farklı yönleriyle değerlendirerek sağlıklı kararlar verebilme niteliğini geliştirmek, bilişim teknolojilerini toplumun iyiliği, faydası, refahı, gelişmesi amacıyla toplumsal sorumluluk anlayışı içinde kullanmak üzere bir anlayış geliştirmek.
Öğrenme Çıktıları Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
  • Mühendislik ve bilgisayar alanındaki profesyonellerin karşılaştığı değişik etik sorunları ayırt edebilecektir
  • Felsefi etik konularda bulunan kavramsal araçları kullanabilecektir
  • Karşısındakine ani tepki vermek yerine, gerçek hayat krizlerine dönüşebilecek problemleri önceden etkin bir şekilde görmesini sağlayacak bakış açısı kazanabilecektir
  • Mühendislik ve bilgisayar bilimleri çalışmalarında etik standartları uygulaması için özel sorumluluklar hedefleyebilecektir
Tanımı Bu ders mühendislik ve bilişim etiğinde yer alan temel konuları ele alır. Bilişim teknolojilerinin birey ve toplum üzerindeki etkilerini irdeleyerek, etik–toplum–teknoloji arasındaki karşılıklı ilişkiyi ve bilişim toplumunda ortaya çıkan etik sorunları inceler.Vaka çalışmalarıyla pekiştirilen irdelemelerde öğrencilerin, meselelerin farklı boyutlarını görmeleri ve kendi görüşlerini temellendirebilmeleri hedeflenir. Bu doğrultuda etik alana ilişkin kavramlar, etik kuramlar ve meslek ahlak ilkeleri gözden geçirilir, bilişim teknolojilerinin gücü nedeniyle taşınılan özel sorumluluk vurgulanır.

 



Ders Kategorisi

Temel Meslek Dersleri
Uzmanlık/Alan Dersleri
X
Destek Dersleri
İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
Aktarılabilir Beceri Dersleri

 

HAFTALIK KONULAR VE İLGİLİ ÖN HAZIRLIK ÇALIŞMALARI

Hafta Konular Ön Hazırlık
1 1 Etik Nedir? / Etik Kuramlara Bir Bakış / Temel Kavramlar: Sorumluluk, Hesapverebilirlik ve Yükümlülük / Etik Analiz (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) Management Information Systems P.139 , Computer Ethics (4th edtn) P.25–27, 35–51, Management Information Systems P.143, 144, Management Information Systems P.144
2 Toplum ve Bilişim Etiği: Toplum ve Teknoloji Arasındaki İki Yönlü İlişki Bilişim Teknolojilerinin Etkileri; İyimser, Kötümser, Bağlamcı Görüşler Niçin Bilişim Etiği? Bilişim Etiğinin Görevi (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) MIS P.139, 140, CE (4th edtn) P.5–22, Computers, Ethics and Society P.161–162, CE (3rd edtn) P.11–13
3 Bilişim Toplumunda Etik: İnsan Eyleminin Bir Aracı Olarak Teknoloji, Bilişim Teknolojileriyle Gerçekleşen Davranışların ve Bilişim Toplumunun Nitelikleri (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (4th edtn) P.55–72, CE (3rd edtn) P.15–16
4 Bağımlılık, Sağlık Sorunları, İşsizlik, Sosyal İlişkiler (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) MIS 159–167 CEAS P.137–141, 122–128
5 Doğruluk, Sanal Ortam, Sanal Topluluklar, Sanal Eylem (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) Ethical Issues In Information Systems P.49–51, CE (3rd edtn) P.194–198, Computers and Ethics in the Cyberage P.393–405, P.100–117
6 Güvenlik, Kötüye Kullanım ve Siber Suçlar (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (4th edtn) P.145–154
7 Fikri Mülkiyet Hakları (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (4rd edtn) P.111–135, MIS P.150–152
8 Ara sınav
9 Mahremiyet (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (4rd edtn) P.81–107
10 Demokrasi ve İnternet, İnternet Demokratik Bir Teknoloji midir? (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (4th edtn) P.72–79, 156–160
11 Erişim Hakkı ve Sayısal Uçurum (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (3rd edtn) P.218–224, EIIS P.53, 54, Ethics and Technology P.300–315
12 Bilişim ve Mühendislik Meslek Etiği (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (4th edtn) P.165–177
13 Bilişim ve Mühendislik Meslek Etiği (Vaka Çalışmaları ve Rol Canlandırma) CE (4th edtn) P.178–192, CEAS P.313–322
14 Proje Sunumları
15 Proje Sunumları
16 Proje Sunumları

 

Dersin Kitabı

Computer Ethics; Deborah G. Johnson, Fourth Edition, 2009, Pearson Education, Inc.

Diğer Kaynaklar

Management Information Systems – Organization and Technology;
Kenneth C. LaudonJane P. Laudon, Prentice Hall, Inc., 1996 Ethical Issues in Information Systems;
Roy DejoieGeorge FowlerDavid Paradice, Boyd and Fraser Publishing Company, 1991 Computers, Ethics and Society;
M. David ErmanMary B. WilliamsMichele S. Shauf, Oxford University Press, 1997 Computer and Ethics in The Cyberage;
D. Micah HesterPaul J. Ford, PrenticeHall Inc., New Jersey, 2001 Bilişim Toplumu ve Etik Sorunlar;
Gözde Dedeoğlu, Alfa Aktüel Yayınları, 2006 Etik ve Bilişim;
Gözde Dedeoğlu, Etki Yayınları, 2009 (2.baskı) Ethics and Technology – Controversies, Questions, and Strategies for Ethical Computing;
Herman T. Tavani, John Wiley Sons, Inc., Third Edition.
http://www.tbv.org.tr (Türkiye Bilişim Vakfı – Bilişim Mesleği Ahlak İlkeleri)
http://cyberethics.cbi.msstate.edu/biblio/#issues
http://www.cpsr.org (Computer Professionals for Social Responsibility)
http://www4.uwm.edu/sois/cipr/inseit.html (International Society for Ethics and Information Technology)
http://www.ccsr.cse.dmu.ac.uk (Centre for Computing and Social Responsibility)
http://www.iacap.org/ (International Association for Computer & Philosophy)
http://www.naavi.org/pati/paticybercrimesdec03.htm (CYBER CRIME, Partasarathi Pati)
http://www.securityfocus.com/columnist/169 “RFID Chips Are Here”,
Scott Granneman http://www.bilgitoplumu.gov.tr/btstrateji/BilgiToplumuIstatistikleri.pdf
http://ooofline.blogspot.com/2009/08/turkiyededijitalucurum.html

 

DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ

Yarıyıl İçi Çalışmaları Sayı Katkı Payı %
Derse Katılım
1
20
Laboratuvar / Uygulama
Arazi Çalışması
Küçük Sınavlar / Stüdyo Kritiği
Ödev
Sunum / Jüri Önünde Sunum
Proje
1
40
Çalıştay
Portfolyo
Ara Sınav / Sözlü Sınav
1
40
Final Sınavı / Sözlü Sınav
Toplam

Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı
3
100
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı
Toplam

AKTS / İŞ YÜKÜ TABLOSU

Aktiviteler Sayı Süresi (Saat) İş Yükü
Teorik Ders Saati
(Sınav haftası dahildir: 16 x toplam ders saati)
16
3
48
Laboratuvar / Uygulama Ders Saati
Sınav haftası dahil değildir. 16 x uygulama/lab ders saati
16
Sınıf Dışı Ders Çalışması
15
1
Arazi Çalışması
Küçük Sınavlar / Stüdyo Kritiği
Ödev
Sunum / Jüri Önünde Sunum
Proje
1
30
Çalıştay
Portfolyo
Ara Sınavlar / Sözlü Sınavlar
1
25
Final / Sözlü Sınav
    Toplam
118

 

DERSİN ÖĞRENME ÇIKTILARININ PROGRAM YETERLİLİKLERİ İLE İLİŞKİSİ

#
Program Yeterlilikleri / Çıktıları
* Katkı Düzeyi
1
2
3
4
5
1 Benzetim, eniyileme, olasılık ve istatistik gibi Endüstri Mühendisliği kavram ve tekniklerini üretim ve hizmet sistemlerinde kullanarak yönetimsel karar verme işlemlerini iyileştirmek, kalite bilincini oluşturmak, elde edilen verileri yorumlayabilmek ve değerlendirebilmek X
2 Bütünleşik işleri veya iş sistemlerini ihtiyaçları doğrultusunda çeşitli alternatifler üreterek ve değerlendirerek sistem bakış açısı ile tasarlayabilmek X
3 Endüstri Mühendisliği ile ilgili uygulamada karşılaşılan konuları/sorunları tanımlayabilmek, analiz edebilmek, kanıtlara ve araştırmalara dayalı çözüm önerileri geliştirebilmek X
4 Nicel analiz ve eleştirel düşünce yöntemlerini kullanarak kaynak aktarımı, üretim planlaması ve çizelgelemesi, kalite kontrol ve güvence, finansal analiz ve risk analizi vb. Endüstri Mühendisliği ile ilgili konularda sorunları belirleyebilmek; bu sorunlar için alternatif çözümler üretebilmek ve alternatif çözümler içinden sistem gereksinimlerine cevap verecek en iyi çözümleri bulmak X
5 Uygulamada karşılaşılan ve öngörülemeyen karmaşık sorunları çözmek için bireysel ve grup üyesi olarak sorumluluk alabilmek, sorumluluğu altında çalışanların veya grup çalışanlarının mesleki gelişimine yönelik etkinlikleri planlayabilmek ve yönetebilmek X
6 Endüstri Mühendisliği alanında edindiği bilgi ve becerileri eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilmek, öğrenme gereksinimlerini belirleyebilmek ve öğrenmesini yönlendirebilmek X
7 Endüstri Mühendisliği ile ilgili konularda ilgili kişi ve kurumları bilgilendirebilmek; düşüncelerini ve sorunlara ilişkin çözüm önerilerini yazılı ve sözlü olarak aktarabilmek ve nicel ve nitel verilerle destekleyerek uzman olan ve olmayan kişilerle paylaşabilmek X
8 Bir yabancı dili kullanarak Endüstri Mühendisliği ilgili bilgileri izleyebilmek ve meslektaşları ile iletişim kurabilmek (“European Language Portfolio Global Scale”, Level B1) X
9 Endüstri Mühendisliği ile ilgili bilgisayar yazılımlarını kullanabilmek ve uygulamada karşılaşacağı bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilecek bilgi ve beceriye sahip olmak (“European Computer Driving License”, Advanced Level) X
10 Sosyal hakların evrenselliğine değer veren, sosyal adalet bilinci kazanmış, kalite yönetimi ve süreçleri ile çevre koruma ve iş güvenliği konularında yeterli bilince sahip olmak X
11 Endüstri Mühendisliği ile ilgili verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması ve uygulanması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerlere sahip olmak X

*1 Lowest, 2 Low, 3 Average, 4 High, 5 Highest